Sztuczna inteligencja wkracza na nowy poziom: uczy się kojarzyć smaki z kolorami, kształtami i dźwiękami, podobnie jak ludzki mózg. To odkrycie ma daleko idące konsekwencje, zarówno dla nauki o percepcji, jak i dla praktycznych zastosowań w marketingu oraz projektowaniu produktów.
Czy kolor różowy może mieć smak? A jaki dźwięk kojarzy się z Sauvignon Blanc? Takie pytania, choć na pierwszy rzut oka absurdalne, odzwierciedlają zjawisko znane jako korespondencje międzymodalne – naturalną zdolność ludzkiego mózgu do łączenia różnych bodźców sensorycznych. Naukowcy od lat badają, jak kolory, kształty i dźwięki wpływają na nasze postrzeganie smaku. Na przykład czerwień i róż są często kojarzone ze słodyczą, zieleń z kwaśnością, a czarny z goryczą.
Według Carlosa Velasco z BI Norwegian Business School, nasz mózg nieustannie komunikuje się między zmysłami, co wpływa na sposób, w jaki postrzegamy świat. W skrajnych przypadkach zjawisko to może przybierać formę synestezji, w której jedno wrażenie zmysłowe wywołuje inne, np. słowa mogą mieć smak, a muzyka – kolor.
Jak działa sztuczna inteligencja w tej dziedzinie?
Ostatnie badania Velasco i jego zespołu pokazują, że sztuczna inteligencja również przejawia zdolność do kojarzenia kolorów i kształtów z określonymi smakami. W eksperymentach naukowcy zapytali ChatGPT – generatywny model językowy OpenAI – o skojarzenia między różnymi bodźcami. Na przykład prosili o ocenę, w jakim stopniu okrągłe kształty kojarzą się ze słodkością na skali od 1 do 7.
Wyniki były zaskakujące: AI odpowiadała zgodnie z typowymi ludzkimi skojarzeniami. Na przykład różowy kolor był uznawany za najsłodszy, a czarny – najbardziej gorzki. To sugeruje, że modele językowe, bazując na danych zebranych z ludzkich tekstów, odzwierciedlają nasze intuicyjne związki międzymodalne.
Po co AI „smakuje” kolory?
Możliwość odtwarzania ludzkich skojarzeń przez AI otwiera wiele drzwi w projektowaniu produktów i marketingu. Na przykład odpowiedni dobór kolorów opakowania może wpłynąć na sposób, w jaki konsumenci postrzegają smak produktu. Eksperymenty pokazały, że czekolada w różowym opakowaniu wydaje się słodsza niż w czarnym. Podobnie okrągłe kształty mogą wzmagać odczucie słodyczy, a ostre – kwaśności lub goryczy.
Według Charlesa Spence’a z Uniwersytetu Oksfordzkiego, takie skojarzenia mogą wynikać z ewolucji. W naturze owoce zmieniają kolor z zielonego na czerwony, gdy stają się słodsze. Mózg uczy się tych wzorców, aby lepiej reagować na środowisko. Kształty mogą z kolei wiązać się z bezpieczeństwem: okrągłe są bardziej przyjazne, a ostre budzą ostrożność.
Czy AI jest kreatywna?
Jednym z ciekawszych wniosków jest to, że sztuczna inteligencja może być użyteczna nie tylko w odtwarzaniu znanych już wzorców, ale również w generowaniu nowych hipotez. Velasco zauważa, że AI mogłaby pomóc odkryć nowe, jeszcze nieudokumentowane korespondencje między bodźcami sensorycznymi. Byłoby to niezwykle cenne dla projektantów, którzy chcą stworzyć wyjątkowe doświadczenia dla użytkowników.
Należy jednak pamiętać, że AI, mimo swojej zdolności do „smakowania” kolorów i kształtów, nadal ma swoje ograniczenia. Może „halucynować” – czyli wymyślać odpowiedzi, które nie są oparte na rzeczywistości – i brakuje jej ludzkiej intuicji oraz kreatywności. Dlatego Velasco podkreśla, że AI powinna być traktowana jako narzędzie inspiracji, a nie gotowe rozwiązanie.
Co przyniesie przyszłość?
Zastosowanie AI w badaniach nad percepcją i marketingiem może mieć rewolucyjny wpływ na sposób, w jaki projektujemy produkty i doświadczamy otaczający nas świat. Wyobraźmy sobie, że opakowanie produktu spożywczego zostanie zaprojektowane tak, aby idealnie harmonizować z jego smakiem, a muzyka w restauracji będzie optymalizowana pod kątem podkreślenia smaku potraw.
Jak zauważa Velasco, potencjał AI w tej dziedzinie dopiero zaczyna być eksplorowany. Niezależnie od tego, czy chodzi o projektowanie idealnego opakowania, czy tworzenie nowych doświadczeń sensorycznych, przyszłość „smakowania” przez AI zapowiada się fascynująco.
Komentarze do wpisu (0)